Kanal Tedavisi Ağrılı mı? Seans Seans Gerçek Süreç

Kanal tedavisi, diş hekimliğinin en kötü ünlü işlemidir. Oysa bugünkü hâliyle ağrıyı bitiren işlemdir, ağrıyı başlatan değil. Bu ünün sebebi, işlemin kendisi değil, hastaların çoğunun kliniğe zaten şiddetli ağrıyla gelmesidir.

Neden gerekir?

Kanal tedavisi, dişin içindeki damar-sinir dokusu (pulpa) çürük ilerlemesi ya da travma nedeniyle iltihaplandığında gerekir. İltihaplı pulpa kendini onaramaz; bekledikçe iltihap kök ucuna, oradan çevre kemiğe ilerler ve ağrı çoğu zaman gece yatar pozisyonda şiddetlenir.

İki yol vardır: iltihaplı dokuyu temizleyip dişi yerinde tutmak (kanal tedavisi) ya da dişi çekmek. Kendi dişinizi tutmak neredeyse her zaman daha iyidir; hiçbir implant, doğal dişin kemikle olan bağını taklit edemez.

Hangi belirtiler kanal tedavisine işaret eder?

• Geceleri artan, uzanınca şiddetlenen zonklama
• Sıcakla artan, soğukla geçici olarak rahatlayan ağrı
• Soğuk uyaran kalktıktan sonra dakikalarca süren hassasiyet
• Isırınca hissedilen ağrı, dişte renk koyulaşması
• Diş etinde tekrarlayan şişlik ya da apse ağzı

Ağrının kesilmesi iyileştiği anlamına gelmez; sinir dokusunun tamamen ölmüş olması da mümkündür ve iltihap sessizce kök ucunda ilerler.

Seans seans süreç

Muayene ve röntgen. Dişin kaç kanalı olduğu, kök uçlarında iltihap olup olmadığı görülür.

1. seans — temizlik. Lokal anestezi altında dişe giriş açılır, kanallar eğelenerek genişletilir, dezenfekte edilir. Bu seansta ağrı hissedilmez; anestezi altındasınızdır. Ölçüm cihazı (apeks bulucu) kanalın tam boyunu belirler, böylece eksik ya da taşkın dolgu riski azalır.

Ara dönem. Apseli ve iltihaplı vakalarda kanal içine ilaç konup diş geçici olarak kapatılabilir; 1–2 hafta beklenir.

2. seans — dolgu. Kanallar biyouyumlu bir malzemeyle (genellikle güta perka) doldurulur ve sızdırmaz hâle getirilir.

Üst yapı. Diş ya kompozit dolguyla ya da kaplamayla kapatılır.

Basit tek kanallı bir ön dişte tedavi tek seansta bitebilir. Apseli, üç kanallı bir azıda 2–3 seans gerekebilir. Koltukta o sırada tam olarak ne yapıldığını adım adım görmek isterseniz kanal tedavisi sırasında ne oluyor yazımıza bakabilirsiniz.

Tedavi sırasında ağrı olur mu?

Hayır. Modern anestezi teknikleriyle işlem sırasında ağrı beklenmez. Basınç ve titreşim hissedilir.

İstisna: akut apseli, çok iltihaplı dişlerde anestezinin tutması zorlaşabilir. Bu bilinen bir durumdur ve ek teknikler (intraligamenter, intrapulpal anestezi) kullanılır. Hekiminize “uyuşmadı” demekten çekinmeyin — bu, işlemin sürdürülmesi gereken bir aşama değildir. Anestezinin iltihaplı dişte neden zorlandığını anestezi neden bazen tutmaz yazımızda ayrıntısıyla anlattık.

Tedaviden sonra ağrı normal mi?

Evet, ve genelde 2–5 gün sürer. Sebebi, kök ucundaki dokunun işlemden etkilenmesidir.

Normal olan:

• Isırınca hissedilen hassasiyet
• Hafif zonklama
• Ağrı kesiciyle geçen, her gün azalan bir rahatsızlık

Normal olmayan (arayın):

• Giderek artan ağrı
• Yüzde şişlik, ateş
• Yutkunma güçlüğü
• Bir haftadan uzun süren, azalmayan ağrı

Bir ayrım önemli: yutkunma güçlüğü tek başına bile ciddiye alınır, ama nefes almakta zorlanıyorsanız, tükürüğünüzü yutamıyorsanız, sesiniz boğuklaştıysa ya da oturarak nefes almak zorunda kalıyorsanız kendi başınıza yola çıkmayın; hemen 112’yi arayın. Bu tablo diş kliniğinde değil, ambulansla nakledileceğiniz hastane acil servisinde değerlendirilir.

Şu bulgularda ise saat kaç olursa olsun diş hekimine başvurun: ağzınızı iki parmak kadar açamıyorsanız, şişlik çene altına iniyor ya da göz altına çıkıyorsa, 38 °C üzeri ateşiniz varsa, şişlik saatler içinde büyüyorsa ya da bağışıklığınızı baskılayan bir hastalığınız veya tedaviniz varsa. Bu tabloların hangisinin apseye işaret ettiğini diş apsesi belirtileri yazımızda topladık.

Neden kaplama gerekiyor?

En sık atlanan aşama budur. Kanal tedavisi görmüş bir diş:

• Çürüğün temizlenmesi ve giriş kavitesi nedeniyle madde kaybı yaşamıştır; dişi ayakta tutan marjinal sırtlar ve tüberkül desteği zayıflamıştır
• Kırılganlığın asıl sebebi çok tekrarlanan “nem kaybı” açıklaması değil, işte bu kaybedilen diş dokusudur

Özellikle çiğneme kuvvetinin yüksek olduğu arka dişlerde, kaplama yapılmayan kanal tedavili dişlerin uzun vadede çatlama ve kaybedilme riski belirgin şekilde yüksektir. Ön dişlerde madde kaybı azsa kompozit dolgu yeterli olabilir.

Yani kanal tedavisi tek başına bir tedavi değil, iki aşamalı bir tedavinin ilk yarısıdır. İkinci yarı yapılmazsa ilk yarı da boşa gider.

Kanal tedavisi ne kadar dayanır?

Doğru yapılmış ve doğru şekilde üstü kapatılmış bir kanal tedavisinin başarı oranı yüksektir ve diş onlarca yıl ağızda kalabilir. Başarısızlık genellikle şu üç sebepten olur:

1. Kanalların tamamının bulunamaması (özellikle azılarda ek kanallar)
2. Sızdıran ya da geciken üst yapı
3. Dişte fark edilmemiş çatlak

Başarısız bir kanal tedavisi çoğu zaman yenilenebilir (retreatment); ilk seçenek çekim değildir.

Özet

• Kanal tedavisi ağrıyı bitirir; ağrı işlemden değil, iltihaptan gelir
• İşlem sırasında ağrı beklenmez, sonrasında birkaç gün hassasiyet normaldir
• Arka dişlerde kaplama isteğe bağlı değil, tedavinin parçasıdır
• “Çekelim gitsin” en kolay ama en pahalı seçenektir; kaybettiğiniz dişin yerine koyacağınız şey her zaman daha maliyetlidir

Ağrınız varsa bekletmeyin. Kanal tedavisi sayfamızda süreci ayrıntılı bulabilirsiniz.